De Nederwietoorlog

This episode aired on 2 March 2012. Though the documentary is partly in English the interviews conducted with Martin Jelsma are in Dutch without subtitles.

Volgens de politie is 80 procent van de totale Nederlandse cannabisproductie bestemd voor het buitenland. Jaarlijks zou 500.000 kilo worden uitgevoerd ter waarde van 2,4 miljard euro. In 2008 start de politie met het beleidsprogramma Versterking Aanpak Georganiseerde Hennepteelt. Een speciale Taskforce moet het maatschappelijk draagvlak vergroten om de teelt van nederwiet harder aan te pakken. Vertegenwoordigers van de politie verschijnen regelmatig in de media om te vertellen dat het gedoogbeleid volkomen uit de hand is gelopen.

Nederland zou zijn uitgegroeid tot “de grootste producent” van marihuana en jaarlijks 500.000 kilo naar het buitenland exporteren, zo’n 80 procent van de totale nederwietproductie. Deze opzienbarende cijfers zijn volgens de Taskforce gebaseerd op een onderzoek van het Korps Landelijke Politie Diensten. Het KLPD heeft het nooit openbaar willen maken, omdat het onderzoek “intern en vertrouwelijk” is. Het televisieprogramma KRO Reporter International wist er de hand op te leggen, zowel op een conceptversie als op de definitieve tekst. Het blijkt te gaan om De cannabismarkt in Nederland. Raming van aanvoer, productie, consumptie en uitvoer uit 2006.

Uit het onderzoek blijkt dat de politie eigenlijk geen idee heeft van de totale Nederlandse cannabisproductie. De schattingen lopen wijd uiteen, van 323 tot 766 ton per jaar. Ook ontbreekt elk zicht op de omvang van de export. “In hoeverre de hier geproduceerde cannabis wordt verkocht in coffeeshops en andere verkooppunten dan wel wordt geëxporteerd, is niet duidelijk”, aldus het KLPD. In het onderzoek wordt een enquête aangehaald van het Openbaar Ministerie onder regionale politiekorpsen “waaruit naar voren komt dat het grootste deel van de productie is bestemd voor de binnenlandse markt”.

Het veelvuldig door de Taskforce genoemde exportcijfer van 80 procent wordt in het onderzoek juist ongeloofwaardig genoemd. “Vooral gezien de betrekkelijk geringe hoeveelheden nederwiet die in buurlanden worden onderschept, is deze uitkomst niet erg aannemelijk.” Het KLPD houdt het er daarom op dat de uitvoer van nederwiet van “bescheiden omvang” is.

Volgens drugsonderzoeker Martin Jelsma van het Transnational Institute in Amsterdam heeft de Taskforce met het aanhalen van alleen de hoogste schattingen het KLPD-onderzoek misbruikt. “Die cijfers zijn voor een groot deel uit de lucht gegrepen. Die 80 procent mythe van de export, die blijft maar rondzingen in de media en in de Tweede Kamer. Het is absoluut een opgeklopt cijfer. Die 80 procent mythe heeft de politieke besluitvorming over de aanscherping van het hele gedoogbeleid absoluut mogelijk gemaakt,” zegt Jelsma in KRO Reporter International.