Cities Beyond Growth Handboek voor onderwijs

Over Cities Beyond Growth 

Steden staan centraal in de klimaat- en ecologische crisis – maar hebben ook de kans om de kern van de oplossingen te vormen. Ze zijn het brandpunt van CO₂-uitstoot, ongelijkheid en politieke beslissingen die het leven van miljoenen mensen bepalen. Maar steden zijn ook de plek waar gemeenschappen zich organiseren, waar coöperaties alternatieven ontwikkelen en waar lokale overheden kunnen optreden – vaak sneller dan nationale overheden. Kortom, ze zijn het meest veelbelovende toneel voor transformatieve verandering. 

Dit handboek is het resultaat van Cities Beyond Growth, een transnationaal project dat wordt gefinancierd door het Erasmus+-programma van de Europese Unie.1 Het project bracht zes maatschappelijke organisaties uit vijf Europese steden samen – het Transnational Institute (TNI) en Commons Network uit Amsterdam (Nederland), Oikos uit Gent (België), FUHEM uit Madrid (Spanje), NaZemi uit Brno (Tsjechië) en het Institut za političku ekologiju (IPE) uit Zagreb (Kroatië) – rond een gedeelde overtuiging: dat de transitie naar duurzame en klimaatbestendige steden niet alleen technische oplossingen vereist, maar ook een fundamentele verschuiving in hoe we de economie, zorg en democratische participatie begrijpen. 

Het uitgangspunt van het project is dat op groei gerichte economische modellen niet langer houdbaar zijn, noch ecologisch, noch sociaal, noch politiek. Elke economie die streeft naar fatsoenlijke levensomstandigheden voor huidige en toekomstige generaties, moet binnen de planetaire grenzen opereren. Dit betekent dat we groei als leidraad voor stedelijke ontwikkeling moeten loslaten en moeten evolueren naar een postgroei-economie die is gebaseerd op welzijn, toereikendheid en democratische zelfbeschikking. 

Het Cities Beyond Growth-project richt zich op de educatieve dimensie van het bevorderen van de benodigde verandering. Tussen 2024 en 2026 heeft het project een tweedelig educatief programma ontworpen, getest en verfijnd – een algemene onlinecursus en een lokaal aangepaste module met fysieke bijeenkomsten – dat wereldwijd aan ongeveer 1300 belanghebbenden is aangeboden en vervolgens in zes specifieke steden is uitgevoerd. Het doel was niet alleen kennis op te bouwen, maar ook educatieve processen te ontwerpen om gemeenschappen en vertegenwoordigers van lokale overheden direct in staat te stellen om in hun eigen steden de drijvende kracht te worden achter inclusieve, democratische postgroei-transities.